انواع اژدر های دریایی
اژدر پرتابهای خود پیشران است که از رو یا زیر سطح آب پرتاب میشود و در درون آب حرکت کرده نزدیک به هدف یا پس از برخورد با آن منفجر میشود. بر خلاف کشتیهای بزرگ، قایقها، زیردریاییها و هواپیماها توانایی حمل توپهای بزرگ را ندارند؛ بنابراین سلاحی کوچکتر و کارا طراحی شد تا این جنگافزارها بتوانند بدون نیاز به حمل توپهای سنگین به کشتیهای بزرگتر آسیب رسانده و آنها را نابود کنند. به ناوچههایی که بر عرشه خود اژدر دارند ناوچه اژدرافکن گفته میشود. اژدرها از درون لولهای به نام اژدرانداز پرتاب میشوند و هدف از پرتاب آنها معمولاً نابودی زیردریاییها است. از آنجا که مقابله با اژدرها غیرممکن و یا بسیار مشکل است این نوع سلاح در زمره مرگبارترین تسلیحات دریایی محسوب میشود. ساخت این نوع موشک به قرنها قبل بر میگردد. پیشینه استفاده از این موشکها به حوالی ۱۸۶۰ میلادی باز میگردد. در ۱۷ فوریه سال ۱۸۶۴ برای اولین بار یک زیردریایی به نام ح.ل هانلی توانست با پرتاب یک اژدر به طور موفقیتآمیز کشتی یو.اس.اس هاوساتونیک را غرق کند. تکنولوژی ساخت اژدرها به دوران قبل از جنگ جهانی دوم برمیگردد. اولین اژدر توسط یک انگلیسی به نام وایتهد در سال ۱۸۶۶ ساخته شد؛ که با هوای فشرده کار میکرد و مشخصههای اصلی آن بسیار ابتدایی بود. در زیر برخی از این ویژگیها یاد شدهاست:
طول: ۴ متر.
سیستم رانش: موتور هوای فشرده با تک پروانه.
قطر :۳۶ سانتیمتر
کنترل عمق: شیر هیدرواستاتیکی
وزن: ۱۳۵ کیلوگرم
کنترل سمت: ندارد
سرعت: ۶ گره
برد: ۲۰۰ متر الی۶۵۰ متر
که البته این مشخصات در برابر پیشرفتهای امروزی اژدرها ناچیز است.
اژدر کوسه سیاه
نيروي دريايي ايتاليا به منظور جايگزيني اژدر سنگين A-184 كه هم اكنون در اين نيرو در حال خدمت است ، "كوسه سياه" را در صنايع Whitehead Alenia Sistemi Subacquei (WASS) در دست ساخت دارد . اين اu200dژدر قرار است در زيرسطحي هايي ايتاليايي از قبيل Scorpene، U209، U214 و U212و همچنين در نيروي دريايي برخي ديگر از كشورها به كار گرفته شود . كوسه سياه اژدري چند منظوره ، سنگين و نسل جديد است كه مي تواند به منظور مقابله با تهديدات سطحي و زير سطحي از زيردريايي و شناورهاي رزمي شليك شود.
اژدر سنگين F21
اژدر سنگین F21 تولید صنایع DCNS ( صنایع نظامی دریایی واقع در کشور فرانسه از جمله صنایع اروپایی پیشرو در طراحی و تولید سامانه های نظامی دریایی ) اژدری دو منظوره و کارآمد علیه زیردریایی ها و شناورها بوده و جایگزین اژدر F17 mod2 یگان زیرسطحی نیروی دریایی فرانسه می شود. این اژدر 1.3 تُنی از انواع زیردریایی ها من جمله SSBN ها و SNN های هسته ای و نیز انواع دیزل - الکتریک در دو وضعیت تخلیه و پرتاب قابل شلیک است F21 . علاوه بر برخورداری از کلاهک دارای فیوز صوتی/ضربه ای مجهز به کلاهک صوتی نسل جدید ساخت صنایع زیرسطحی تالِس (مقر اصلی در انگلستان ) است.(Military.ir) این اژدر در عمق 500-10 متر قابلیت عملیاتی دارد و سامانه رانش الکتریکی آن برخوردار از باتری اصلی آلومینیوم- اکسید نقره ، سرعتی برابر با 50-25 مایل دریایی، بُردی 50 کیلومتری و مداومتی 1 ساعته به F21 می بخشد.
اژدر نیزه ماهی
اژدر پیشرفته نیزه ماهی ساخت صنایع نظامی BAE به منظور مقابله با تهدیدات زیرسطحی و سطحی در دریا و محدوده های ساحلی در یگان زیرسطحی نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا بکار گرفته می شود. كلاهك انفجاري 300 كيلويي اين اژدر از يك ماده ي پليمري انفجاري (PBX) ساخته شده و با فلز آلومينيم تقويت شده است . نيزه ماهي از سيستم هدايت سيمي و همچنين سونار اكتيو-پسيو برخوردار است و نيروي محركه ي آن از يك توربين گازي تامين مي شود كه با سوخت " اُتو" ( Otto Fuel با نام مصوب ایوپاک : 1،2 - پروپيلن گليكول دي نيترات ) به عنوان سوخت پيشران و هیدروکسیل پرکلرات آلومینیوم (HAP) به عنوان اكسيد كننده كار مي كند . طول اين اژدر 1.85 متر بوده و برد آن 48 كيلومتر مي باشد .
اژدر 62 ( نمونه صادراتی موسوم به اژدر 2000 )
اژدر 62 (نمونه صادراتی موسوم به اژدر 2000) تولید صنایع نظامی و هوافضای سوئد (Saab ) ، اژدري سنگین دو منظوره ، برای مقابله با تهدیدات سطحی و زیرسطحی و مورد استفاده در یگان زیرسطحی نیروی دریایی سلطنتی سوئد است. وزن این اژدر معادل 1450 کیلوگرم، مجهز به کلاهک فوق انفجاری ، عمق عملیاتی آن تا 500 متر و از قابلیت تعقیب اكتيو/پسيو هدف برخوردار است. موتور پیشرفته (پمپ) رانش آبی این اژدر امکان درگیر شدن آن را با اهدافي در بُرد 40 کیلومتری فراهم آورده و سرعتی معادل 40 مایل دریایی به آن می بخشد.
اژدر DM2A4 (نمونه صادراتی موسوم به SeaHake mod 4)
اژدر سنگین DM2A4 Seehecht (نمونه صادراتی موسوم به SeaHake mod 4) با وزنی معادل 1.37 تُن مهم ترین سلاح مورد استفاده در زیردریایی های Type 212 نیروی دریایی آلمان است كه برای مقابله با زیردریایی ها و شناورها مورد استفاده قرار مي گيرد . این اژدر که ساخت صنایع الکترونیک نظامی و تجاری Atlas Elektronik آلمان است برای درگیری دقیق با اهداف زیرسطحی و سطحی از هدایت فیبرنوری بهره برده و کلاهکی 255 کیلویی حمل می کند. این اژدر همچنین مجهز به موتور مگنت دائمی پُر فرکانس و باتری های نقره - روی برای تضمین سرعت 50 مایل دریایی در بُرد 50 کیلومتری (27 گره دریایی) است.
اشکوال - E
اژدر اشکوال - E ، تولید بخش تحقیق و توسعه صنایع دولتی موشکی راهبردی زیرمجموعه گروه صنعتی پژوهش و مهندسی الکترومکانیک روسیه ، يك موشک زیرسطحی پرسرعت غیر هدایت شونده با قابلیت شلیک از زیردریایی ها و شناورها است و شلیک آن از عمق 30 متری به سطح حتی در وضعیت جوی نامساعد نیز امکانپذیر است.(Military.ir) این اژدر 2700 کیلویی دارای کلاهک فوق انفجاری (معادل 210 کیلو TNT)، فیوز مجاورتی، موتور جت آبی (واکنشی) و همچنین بوسترهای سوخت جامد است و سرعتی معادل 200 مایل دریایی را دارا مي باشد . بُرد موثر و نهایی این اژدر بترتیب 7 و 10 کیلومتر است.
Mk48 ADCAP Mod 7 CBASS
سامانه سونار عمومی پهن باند پیشرفته (Mk48 ADCAP Mod 7 (CBASS ساخت لاکهید مارتین از قابلیت تعقیب فعال/غیرفعال هدف، هدایت سونار پهن باند و سامانه پیشرفته مقابله با ضد اژدرها برای شناسایی، رهگیری و درگیری با اهداف در آب های عمیق و کم عمق برخوردار است و برترین اژدر سنگین مورد استفاده یگان زیرسطحی نیروی دریایی آمریکا و متحدین آن محسوب می شود. این اژدر 1676 کیلویی قادر به حمل کلاهک فوق انفجاری 292.5 کیلوگرمی بوده و موتور محرکه آن سوخت اُتو (2) را مصرف می کند (ترکیب سوخت اُتو 2 عبارت است از: پروپیلن گلایکول دی نیترات بعنوان ماده زمینه و بخش اعظم سوخت به همراه 2 - نیترو دی فنیل آمین و دی بوتیل سِباکات. این سوخت نیازی به ترکیب با ماده اکسیدکننده ندارد. م). سرعت بیشینه و بُرد نهایی این اژدر بترتیب 28 مایل دریایی و 8 کیلومتر است.
اژدر MU90
اژدر پیشرفته و سبک " MU90 / ضربه " سازگار با کلیه سامانه های پرتاب اژدر و حامل های بمب های هواپایه ناتو ، تولید EuroTrop، کنسرسیومی متشکل از بخش همکاری های بین المللی WASS، DCNS و صنایع تالِس است. این اژدر نسل سوم 304 کیلوگرمی با قابلیت عملیاتی در عمق های بیش از 1000 متر منطبق بر ملزومات مقابله با تهدیدات زیرسطحی قرن 21 اُم طراحی شده و هم اینک مورد استفاده نیروی دریایی فرانسه، ایتالیا، آلمان، دانمارک، لهستان و استرالیاست.(Military.ir) باتری آلومینیوم - اکسید نقره مقاوم به محیط دریا انرژی مورد نیاز سامانه رانش الکتریکی این اژدر را تأمین و این سامانه رانش سرعت بیشینه 50 مایل دریایی را در بُرد بیش از 23 کیلومتری (در سرعت کمینه) تضمین می کند.
اژدر سبک MK 54
اژدر MK 54 تولید صنایع Raytheon ، رایج ترین اژدر سبک جهان است و فناوری های برتر مورد استفاده در اژدرهای MK 50 و MK 48 ADCAP در آن بکار گرفته شده است. این اژدر مي تواند از حدود 20 سامانه پرتاب و همچنين از شناورهای سطحی، بالگردها و جنگنده های بال ثابت در عمق عملیاتی مناسب بسمت زیردریایی ها شلیک شود. کلاهک فوق انفجاری 44 کیلویی مجهز به سونار هواپایه فرکانس پایین AN/AQS-22 روی این اژدر 276 کیلویی قابل نصب بوده و سوخت پیشران مایع ، تأمین کننده انرژی سامانه رانش این اژدر است که سرعت بیشینه آن را به 40 مایل دریایی می رساند.
اژدر سبک A244/S Mod 3
اژدر سبک " A244/S Mod 3 " محصول EuroTrop ، جدید ترین عضو خانواده اژدرهای سبک " A244/S " از انواع «شلیک کن و فراموش کن» مي باشد و هم اكنون در نیروی دریایی 16 کشور در حال خدمت است .(Military.ir) این اژدر 254 کیلویی مجهز به جستجوگر صوتی پیشرفته، برخوردار از قابلیت مقابله با سامانه های ضد اژدر و همچنین کلاهک منفجرکننده مي تواند عليه زیردریایی های هسته ای و غیر هسته ای برخوردار از سامانه های ضد اژدر به كار گرفته شود. " A244/S Mod 3 " دارای موتوری الکتریکی (DC) است که با بحرکت درآوردن دو پیشرانه چرخشي متضاد (خلاف جهت ) ، سرعتی برابر با 36 مایل دریایی و بُردی معادل 13.5 کیلومتر (در سرعت کمینه) به این اژدر می بخشد و تا عمق عملیاتی 600 متر مي توان از آن استفاده كرد.
برچسب:
نویسنده: سام رجبی