اکت (ACT) چیست؟

اکت (ACT) چیست؟

اکت در اصل نوعی رفتار درمانی است و موضوع آن عمل است اما نه هر نوع عملی، بلکه عملی که اولا ارزش محور باشد، در ثانی عملی که ذهن آگاهانه باشد.ACT به مراجع کمک می کند آنچه واقعا برایش مهم است را بشناسد و سپس از او می خواهد از این ارزش ها برای تغییرات رفتاری در زندگی استفاده کند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نامش را از پیام اصلی اش می گیرد: آنچه را که خارج از کنترل شخصی ات است بپذیر و به آنچه که زندگی ات را غنی می سازد متعهد باش.

اقتباس از کتاب اکت به زبان ساده نوشته راس هریس

اکت به شما مهارت های روانشناختی را یاد می دهد که بتوانید افکار و احساسات دردآور را به طور موثر تحمل کنید به طوریکه تاثیر و نفوذ کمتری بر شما داشته باشند و از طرف دیگر به شما کمک میکند تا بفهمید واقعا چه چیزی برای شما مهم و معنادار است؟ اینکه واقعا در اعماق قلبتان به چه چیزی اهمیت می دهید؟ می خواهید در مراسم تشییع جنازه تان چگونه از شما یاد کنند؟ اینکه دوست دارید چه کسی باشید و در طی عمر کوتاهتان در این کره خاکی چه کاری انجام دهید؟

برگرفته از کتاب ACT به زبان ساده نوشته راس هریس

همه ما موقعیت هایی را تجربه کرده ایم که پنداشته ایم از پس انجام کاری بر نمی آییم. ذهنمان به شکل غیر منصفانه ای ما را با دیگران مقایسه کرده و یا تلاش های ما را نادیده گرفته است و یا ذهنمان خاطرات دردناک گذشته را چنان با شفافیت و وضوح به ما یادآور کرده که گویی هم اکنون در حال تجربه آن رنج ها هستیم. اگر ذهن شما نیز چنین است، به نظر می رسد که شما ذهن عادی ای دارید. اکت معتقد است که فرآیند های روانشناختی ذهن انسان ویرانگر هستند و چنانچه افراد این افکار و احساسات را جدی بگیرند در وضعیت ناراحت کننده ای قرار خواهند گرفت. مبنای نظری اکت این است که ریشه این مشکلات ذهنی در ارتباط دو سویه ای است که میان ذهن و زبان قرار دارد!

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

تاکید زیادی وجود دارد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد( ACT ) ، اکت خوانده شود و نه ای سی تی.

زیرا ACT در زبان انگلیسی به معنای عمل است و این درمان نیز نوعی درمان رفتاری است که تاکید زیادی بر عمل متعهدانه دارد.

زمان حال بسیار ارزشمند است. همین حالا است که همه چیز واقعیت دارد. تنها زمان حال است که تغییر را ممکن می سازد،اما ما از قدرت جادویی زمان حال بی خبریم!

یا به طور مداوم غرق در اشتباهات گذشته هستیم و بی رحمانه خودمان را سرزنش می کنیم و یا در آینده غرق می شویم و نگران فرداهای نیامده هستیم و در این بین جادوی زمان حال را از دست می دهیم.

اکت با استفاده از تکنیک ها و استعاره ها به دنبال آن است که ذهن را از زندان گذشته و آینده رها سازد.

هدف ACT خلق یک زندگی غنی، کامل و معنیدار در حالی است که فرد درد ناگزیر همراه با آن را میپذیرد. اگر فنیتر صحبت کنم هدف ACT افزایش انعطافپذیری روانشناختی است. انعطافپذیری روانشناختی به معنای توانمندیِ بودن در زمان حال، گشودگی نسبت به تجربه و اقدام در جهت ارزشهای زندگی است. ما به دنبال آن هستیم که مراجعین درنهایت به چنین وضعیتی برسند.

افکار به صورت یک مجموعه هستند. فرض کنید که یک کار اشتباه انجام داده اید، ناگهان تمام تجربیات گذشته شما که شبیه به این اشتباه هستند به طور خودکار به آن مرتبط می شوند. ذهن شما مجموعه ای تشکیل داده و تمام خاطرات مربوط به اشتباهات گذشته را آنجا حفظ می کند.

ما معمولا خود را در بین گروهی از افکار متصل به هم درمی یابیم. یک فکر، زنجیره افکار متصل به هم را فعال می کند و این زنجیره افکار، با گذشت زمان بلند و بلندتر می شود.

یا برای مثال فرض کنید که شما تجربه ای با این مضمون دارید که در مواردی پذیرفته نشده اید. هر موقعیتی که در آن پذیرفته نشوید، ذهنتان آن خاطره و تمام خاطرات مشابه را فعال می کند و آنقدر محتویات آن را زیر و رو می کند که شما دچار منفی ترین احساسات شوید.

تصور کنید که در حال راندن یک اتوبوس هستید. این اتوبوس همان چیزی است که شما را به اهدافتان می رساند. همین حالا یک هدف بسیار ارزشمند را به خاطر بیاورید!

حال تمام افکار هیولا مانندی را در نظر آورید که در ذهنتان شکل می گیرند. افکاری با این مضامین که موفق نمی شوم! همه به من خواهند خندید! تمام سرمایه ام را از دست خواهم داد! هرگز موفق نخواهم شد!

حال تصور کنید که در حال راندن اتوبوس به سمت اهدافتان این هیولاهای افکار درست مقابل اتوبوس قرار گرفته اند و اجازه حرکت به آن نمی دهند!

تنها یک راه باقی می ماند! در اتوبوس را باز کنید و اجازه دهید که هیولاها سوار شوند! حالا هیولاها درست پشت سر شما قرار گرفته اند و تمام آن صداهای زشت و پر از شرارت هنوز باقی است ولی تغییر مهمی رخ داده است!!! هیولاها دیگر در مقابل اتوبوس نیستند و راه شما را سد نکرده اند! افکار منفی دقیقا شبیه به هیولاها هستند که با پذیرش آنها می توان به حرکت به سوی اهداف ادامه داد. گفتیم که یکی از مولفه های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، ارتباط با لحظه حال است. ارتباط با لحظه حال به معنای حضور روان شناختی است. یعنی درگیر شدن فعالانه در لحظه حال و هر آنچه که در آن رخ میدهد. انسان ها به لحاظ تکاملی بسیار مستعد این موضوع هستند که با افکارشان درگیر شوند و ارتباطشان را با جهان خارج قطع کنند و زمان زیادی را غرق در گذشته یا آینده شوند. ارتباط با لحظه حال به این معناست که آگاهی خود را به طور انعطاف پذیری به دنیای فیزیکی اطراف خود یا به جهان روان شناختی درون خود یا به هر دو معطوف کنیم. برای افزایش ارتباط با زمان حال، تکنیک ذهن آگاهی یکی از شناخته شده ترین تکنیک ها است که در پست های آینده توضیح داده می شود. به زبان ساده ارتباط با زمان حال به معنای بودن در اینجا و اکنون است. یعنی هشیاری کامل نسبت به آنچه که در حال تجربه آن هستیم. این تجربه می تواند درونی باشد مانند افکار یا احساساتی که داریم. یا تجربه نسبت به محرک های موجود در محیط مانند بوها، صداها و ... .

در باب اهمیت زمان حال می توان گفت که زمان حال تنها زمانی است که ما در آن قدرت داریم. حتی در رابطه با برنامه ریزی برای آینده نیز، این برنامه ریزی در زمان حال رخ می دهد. اصطلاح تخصصی که در این رابطه مطرح می شود اصطلاح ذهن آگاهی است. البته این کلمه ترجمه های متعددی از جمله توجه آگاهی، حضور ذهن و... نیز دارد که به نظر می رسد بهترین ترجمه همان کلمه ذهن آگاهی باشد. در اکت، هدف کاهش علائم نیست. چرا که ممکن است سبب افزایش اجتناب تجربه ای شود. از سوی دیگر تلاش برای کاهش علائم می تواند به شکل پارادوکس گونه ای آن ها را افزایش دهد.

بنابراین یکی از مولفه های مرکزی در پروتکل های اکت رساندن افراد به جایی است که هزینه ها و بیهودگی اجتناب تجربه ای را لمس کنند. به شکل غم انگیزی هر چقدر ما از اضطراب اجتناب کنیم، اضطراب ما درباره اضطرابمان بیش تر می شود. یک فکر معمولا در سر ایجاد می شود و سپس به سمت دستان شما می رود. یعنی ابتدا شما به چیزی فکر می کنید و بعد از آن، بدون اینکه متوجه شوید مشغول عمل به آن فکر می شوید. این رویه می تواند تبدیل به یک روند خودکار شود! یعنی بلافاصله وقتی فکری در ذهن شما شکل گرفت مشغول عمل بر اساس آن فکر شوید. اما بسیار مهم است که بدانید شما دارای قدرت انتخاب و اختیار هستید. نکته اینجاست که در نظر داشته باشید هنگامی که یک فکر در سر شما ایجاد شد آیا دست شما به سمت اقدام عملی در جهت آن فکر می رود؟

شروع به شناخت افکاری کنید که اگر به آن ها اجازه دهید از سر شما به دستتان سرایت می کند و باعث می شود آن ها را عملی کنید. سپس از خودتان این سوال را بپرسید : آیا باید این طور باشد؟

دسته بندی :