برق درمانی

برق درمانی

بهطور کلی سیستم عصبی انسان پیوسته به تغییرات واکنش داده و به تنظیم عملکرد بدن میپردازد. سالهاست دانشمندان به فکر شناسایی و شبیهسازی این ارتباطات الکتریکی سیستم عصبی و اصلاح آن در مواردی که این سیستم دچار نقص عملکرد میشود، افتادهاند. قلب مصنوعی را باید یکی از نخستین دستگاههایی دانست که با این شیوه کار میکند. قلب مصنوعی درواقع دستگاه کوچکی است که سیگنالهایی به قلب فرستاده و تپش آن را تنظیم میکند. اما دامنه کاربردهای این شیوه میتواند بسیار گسترده باشد. یکی از حوزههایی که چند سالی است مورد توجه قرار گرفته، استفاده از پالسهای الکتریکی مصنوعی برای کنترل سیستم ایمنی بدن است.

سیستم ایمنی بدن دربردارنده گلبولهای سفید و نیز ماکروفاژهای ویروسخوار است. این مواد در طحال تولید شده و از طریق خون به سراسر بدن میروند و عوامل مهاجم و خارجی را نابود میکنند. در صورت بروز التهاب، سیستم ایمنی بدن به صورت خودکار مواد ضد التهاب تولید میکند. البته سازوکار این سیستم به صورت طبیعی به گونهای است که جلوی تولید بیش از حد این مواد ضدالتهاب گرفته میشود. مشکل اینجاست که گاهی این سیستم ایمنی خودش دچار بدکارکردی میشود. در روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) این محدودیت طبیعی مختل شده و مقدار زیادی ماده ضدالتهاب ایجاد میشود. این مواد در مفاصل جمع شده و موجب درد شدید، تورم و حتی آسیب به بدن میشود. بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی از داروهای ویژهای استفاده میکنند تا این مواد ضدالتهاب از بین برود، اما این داروها دارای عوارض جانبی زیادی هستند و بدن این افراد در برابر عفونت آسیبپذیر میشود. همچنین گاهی اوقات این داروها برای بسیاری از بیماران تاثیر چندانی ندارد، اما شاید بتوان با ارسال سیگنالهای مصنوعی به بدن، این بیماری را کنترل کرد. یکی از شگفتانگیزترین کاربرد شیوه مداخله الکتریکی را باید در درمان سرطان دانست. راز این شیوه را باید در میزان بار الکتریکی هر سلول دانست. سلولهای بدن دارای بار منفی در درون خود هستند. میزان بار منفی در هر دسته از سلولها با دیگری متفاوت است. حال با ارسال بار الکتریکی مشخصی به سلولهای سرطانی میتوان آنها را نابود کرد. خوشبختانه آزمایش این شیوه روی بچه قورباغهها نشاندهنده امکانپذیر بودن این رویکرد نوین است. دانشمندان به این نتیجه رسیدند که همین بار الکتریکی در سلولهای جنینی، تعیینکننده اندامی که هر سلول سرانجام به آن تبدیل میشود، است. برای نمونه بار الکتریکی درون سلولهای جنینی که به چشم تبدیل میشوند با بار الکتریکی سلولهایی که به روده تبدیل میشوند متفاوت است. در یک آزمایش، ولتاژ مشخصی به سلولهایی که به روده قورباغه تبدیل میشوند اعمال شد تا این سلولها بار منفی معادل با بار سلولهای چشمی این موجود را بیابند. در کمال تعجب مشاهده شد این سلولها تغییر کارکرد داده و ساختار چشمی را در سیستم هاضمه حیوان ایجاد کردند.