کاشتن نهال
مقدمه
درخت اين جاندار بي زبان ازگرانبهاترين آفريده ها براي آدمي است كمتر كسي است كه به عمرش درخت نكاشته باشد و يا لااقل در فكر كاشتن يك درخت نبوده باشد، درختكاري يك سنت پسنديده است كه همه مردم به آن علاقه دارند. ما هم بايد به درختكاري توجه بيشتري داشته باشيم و همه ساله درخت بكاريم و از آن نگهداري كرده و ذيگران را هم در اين كار خداپسندانه تشويق نماييم.
خصوصيات يك نهال خوب
1- ريشه فراواني داشته باشد.
2- ساقه آن مستقيم و بدون انشعاب باشد.
3- تاج آن طبيعي و انشعاب داشته باشد.
4- پوسته نهال بايد شاداب و آبدار باشد.
5- در نهالهايي كه هميشه سبزهستند رنگ برگها بايد سبز معمولي يا سبز تيره يكدست باشد.همچنين آثار ضعف و پژمردگي در برگها ديده نشود.
6- ريشه نهال بايد شادابي و رطوبت داشته باشد و بريدگي و شكستگي آن بسيار كم باشد.
7- بايد توجه داشته باشيد كه اعضاي مختلف نهال از زخم و وجود حشرات و بيماري به دور باشد.
آماده سازی زمین
برای آماده سازی زمین کاشت نهال در سطح زمین باید شیار هایی به عمق ۴۰ سانتی متر و با فواصل مشخص بسته به شرایط منطقه کاشت نهال, ایجاد شود. سپس باید محل چاله ها را در داخل شیار های ایجاد شده مشخص نمود. ابتدا خطوط تراز را با استفاده از دوربین و یا تراز دستی مشخص می کنیم. سپس محل غرس نهال درخت و نهال میوه انتقال یافته از نهالستان مشخص می شود. حال شیاری با اندازه ی ۲۰ در ۴۰ سانتی متر و یا بیشتر ایجاد میکنیم. این شیار با هدف جمع آوری هرز آب های بین ۲ خط تراز و هم چنین جلوگیری از فرسایش خاک حفر ایجاد می شود. در داخل این شیار ها چاله احداث می شود. با توجه به اهداف و شرایط محیطی می توان فواصل کشت نهال درخت و نهال میوه منتقل شده از نهالستان را مشخص نمود. به طوری که فواصل کشت نهال در جنوب و مناطق بیابانی بیشتر, در شمال کمتر و در مناطق دیگر متوسط می باشد.
آماده کردن چاله های غرس نهال
با وجود آنکه قبلاً به تمام زمین کود حیوانی داده شده ولی در موقع کشت درخت نیز باید مقداری کافی کود حیوانی و کود ماکرو ( فسفر– پتاسیم- گوگرد) که دیر حل هستند با خاک سطحی زمین چاله های حفرشده مخلوط و داخل چاله ها ریخته شود، زیرا همانطور که می دانیم درخت مدت زیادی باید در محل خود بماند.
از طرف دیگر افزودن انواع کودها به اطراف ریشه پس از کاشت کار دشواری است. ثانیاً کودهای فسفره و پتاسی که پس از کشت به درخت داده می شود در اثر قدرت لایه های خاک در جذب و نگهداری در سطح فوقانی باقی مانده و به اعماق ریشه درخت نمی رسد. بنابراین برای داشتن درخت سالم و قوی لازم است در موقع کشت، مواد غذایی کافی در اختیار آن گذاشته شود. در موقع کاشتن نهال در چاله باید توجه داشت که گیاه به همان عمق که در خزانه ی زیر خاک بوده، در خاک محل اصلی کاشته شود زیرا در صورت کاشت عمیق تر قسمتی از ساقه به زیر خاک رفته و پس از مدتی خواهد پوسید و ممکن است موجب خشک شدن درخت شود.
با توجه به این که چون پس از کاشتن نهال با آبیاری پای نهال، خاک چاله کمی نشست می کند، این مسئله ممکن است باعث پایین رفتن ریشه شده و بعد ها در اثر کود دادن و امثال آن به تدریج خاک در اطراف قسمتی از تنه قرار گیرد؛ بنابراین نهال باید زمانی کشت شود که خاک به اندازه ی کافی نشست کرده است تا طوقه و به همان عمقی که در نهالستان بوده زیر خاک قرار گیرد و قسمتهایی از ساقه در خاک فرو نرود. به خصوص باید توجه کرد که محل پیوند در خاک مدفون نشود. گاهی برای اینکه نشست خاک پس از کاشت مشکلی را پیش نیاورد پس از گودبرداری، کوددهی، پر کردن مجدد گودال ها، آبیاری صورت می گیرد و پس از گاورو شدن، چاله ای را به اندازه ی حجم ریشه ی نهال دوباره برداشته و نهال را در عمق لازم در چاله می گذارند.
نهال ها باید حتی المقدور ظرف مدت کمی پس از بیرون آوردن از خزانه به محل اصلی انتقال داده شود. زیرا ریشه های عریان که در معرض آفتاب یا بارندگی قرار می گیرند به سرعت خشک و از بین خواهند رفت. لذا به منظور جلوگیری از خشک شدن ریشه در فواصل دور این کار باید نهال ها بسته بندی و در کیسه ای که پر از کاه یا پوشال مرطوب است قرار داده شوند و به محل اصلی انتقال یابند.
گودبرداری
پس از آنکه محل درختان در زمین اصلی مشخص شد آنها را با گچ و یا کوبیدن میخ های چوبی علامت گذاری و سپس به کندن گودها یا چاله ها می پردازیم.
الف - زمان گودبردای یا چاله کنی با زمان درختکاری در ارتباط است بدین معنی که اگر موقع کاشت نهال در اواخر پائیز باشد، چاله ها نیز بایستی در پائیز کنده شود. ولی اگر نهال ها در اوائل بهار یا اواخر زمستان کاشته خواهند شد می توان چاله کنی را نیز به اواخر زمستان موکول نمود، اما باید توجه داشت بهتر است حفر چاله ها در پائیز صورت گیرد تا بارندگی های زمستان در داخل چاله پرشده و قسمتی جذب خاک اطراف چاله شود و در اثر یخبندان خاک اطراف چاله خرد و پوک گردد. بدیهی است در این صورت ممکن است چاله ها کمی مرمت لازم داشته باشد.
طرز عمل گودبرداری
در زمان گودبرداری باید دقت شود که خاک سطح زمین در یک سمت چاله و خاک های عمیق تر جدا از آن و در سمت دیگری از چاله ها ریخته شود.
پ -ابعاد چاله ها
ابعاد چاله های مخصوص درختکاری به عوامل مختلفی از قبیل نوع خاک و اندازه ی ریشه نهال و نوع بستگی دارد.
نهال هاي ريشه عريان
مي توان اين گونه نهال را در اواخر زمستان و يا اوايل بهار قبل از بيدار شدن درخت از نهالستان ها و مراكز فروش نهال تهيه كرد .در موقع خريد به سالم بودن كليه اجزاي نهال توجه شود که شاخه ، تنه و ريشه تازه ، سالم و مناسب باشد. گودال را به اندازه اي حفر كنيد كه ريشه ها در هم پيچ نخورد وقتي نهال را در گودال قرار داديد در آن خاک بريزيد و آن را با لگد فشار بدهيد پس از آن اطراف گودال را براي آبياري به صورت حوضچه آماده كنيد .نهال بايد به اندازه اي كه در نهالستان در خاك بوده است در خاك داخل گودال قرار گيرد و اين را از روي رنگ قسمت يقه گياه ( فاصله ريشه و ساقه اصلي )مي توانيد به خوبي تشخيص دهيد.
درختكاري با نهال : نهال معمولا به سه صورت در اختيار قرار مي گيرد :
1- نهال ريشه عريان 2- نهال گلداني 3- نهال گوني پيچ
زمان کاشت نهال گلدانی
تا به اینجا هر آنچه که درباره ی زمان کاشت نهال گفته شد مربوط به نهال درخت و نهال میوه بود اما درباره ی نهال گلدان, زمان کاشت نهال گلدانی از قواعد فوق مستثنی می باشد. به دلیل اینکه انتقال نهال گلدانی در تمام سال ممکن است. درباره ی نهال های گلدانی رعایت نکات زیر کفایت می کند:در هنگام انتقال نهال درجه حرارت مبدا و مقصد یکسان باشد. رطوبت خاک گلدان نهال به اندازه ای باشد که از هم پاشیده نشود. نهال را به هیچ عنوان با ظرف و گلدان نکارید هم چنین هنگام کاشت نهال, ظرف گلدان را با احتیاط جدا نمایید.
چگونگی کشت نهال
پس از انجام اقدامات مربوط به ترازیابی, احداث شیار هایی برای کاشت نهال درخت, حفره گودال برای کاشت نهال نوبت به نهال کاری می رسد. برای نهال کاری ابتدا باید مقداری از خاک سطحی زمین را که با کود ترکیب شده است در داخل گودال نهال بریزید. سپس نهال را در گودال قرار می دهیم. حال خاک را با کود مخلوط کرده و در داخل چاله میریزیم و سپس خاک اطراف نهال را با فشار پا محکم می کنیم. دقت کنید بهتر است نهال در وسط چاله کشت شود.
هرس اولیه بعد از کاشت نهال
در هنگام کاشت بیشتر نهال های میوه، باید ابتدا ریشه را با قیچی تیز هرس کرد تا اولاً سرریشه ی اصلی قطع و گیاه تحریک به تولید ریشه فرعی شود. ثانیا قسمت های انتهایی ریشه ها، که بیشتر در اثر کنده شدن از خاک خزانه زخمی و به طور نامرتب قطع شده، دارای یک سطح صاف شود، زیرا ریشه های زخمی مورد حمله انواع قارچ ها و باکتری ها قرارمی گیرد و از بین می روند، در حالیکه اگر محل بریده شده صاف باشد به راحتی ترمیم می گردد و از نفوذ عوامل بیماریزا جلوگیری می کند.
میزان آبیاری نهال
بلافاصله پس از کاشت نهال باید آبیاری انجام شود. با توجه به زمان شروع فعالیت نهال و شرایط منطقه ای که نهال درخت و نهال میوه کاشته شده زمان آبیاری های بعدی نهال تعیین می شود. برای آبیاری نهال روش های مختلفی وجود دارد اما آسان ترین و بهترین و کم مصرف ترین روش آبیاری, آبیاری قطره ای می باشد.
منابع
وبسایت بازار نهال ایران
وبسایت بازار بزرگ کشاورزی ایران
وبسایت www.nahalahi.com
برچسب:
نویسنده: سام رجبی